# Hoe werkt HR-glas?

> **Kernpunten**
> - De low-E coating zit bij standaard HR-glas op positie 3: de buitenkant van de binnenste glasplaat, aan de spouwzijde.
> - De low-E coating is een ultradunne metaaloxidelaag die zichtbaar licht doorlaat maar warmtestraling terug de woning in reflecteert.
> - Argon is het meest gebruikte gas met een vulling van 85 tot 95%, terwijl het duurdere krypton alleen bij smalle spouwen loont.
> - Een warm-edge spacer houdt de glasrand op 12 tot 14 graden in plaats van 8 tot 10 graden bij aluminium.
> - Argongevuld glas bereikt bij de Belgische standaard spouwbreedte van 15 mm een Ug-waarde van ongeveer 1,1 W/m²K.

Hoogrendementsglas (HR-glas) werkt met drie onderdelen die elk een ander type warmteverlies aanpakken: de low-E coating stopt warmtestraling, het edelgas in de spouw remt warmtegeleiding en de spacer voorkomt een koude glasrand. Hoe goed het glas isoleert, bepaalt vooral de coating, die de grootste bijdrage levert aan de U-waarde. Samen laten ze HR-glas tot drie keer beter isoleren dan ouderwets dubbelglas.

## Uit welke drie onderdelen bestaat HR-glas?

Elk type HR-glas bestaat uit dezelfde drie basiselementen: een metaaloxide coating aan de binnenkant van een glasplaat, een edelgasvulling in de spouw en een isolerende afstandhouder die de glasplaten op hun plek houdt.

Deze drie onderdelen pakken elk een ander type warmteverlies aan. De coating stopt warmtestraling, het gas remt warmtegeleiding en de spacer voorkomt een kouderug aan de glasrand. Alleen wanneer alle drie de elementen goed samenwerken, bereikt het glas zijn optimale isolatiewaarde.

## Hoe belangrijk is de low-E coating in HR-glas?

De coating is het belangrijkste onderdeel van HR-glas. Zonder coating zou dubbelglas nauwelijks beter isoleren dan twee losse glasplaten met lucht ertussen.

### Wat doet de low-E coating?

Een low-E coating (low emissivity, lage emissiviteit) reflecteert warmtestraling terug de woning in en is volledig transparant voor zichtbaar licht. De coating is een ultradunne laag metaaloxide die op het glas is aangebracht. De [technische eigenschappen van HR-coatings](https://hrglas.be/techniek/coating) bepalen voor een groot deel hoe goed het glas isoleert.

Stel u de coating voor als een onzichtbare spiegel voor warmte. In de winter houdt die spiegel de warmte van uw verwarming binnen. De warmte stuit op de coating en kaatst terug de kamer in, in plaats van door het glas naar buiten te ontsnappen.

### Waar zit de low-E coating in het glaspakket?

De low-E coating zit bij standaard HR-glas op positie 3: de buitenkant van de binnenste glasplaat, aan de spouwzijde. Bij dubbelglas met twee glasplaten hebt u vier glasoppervlakken: de buitenkant van de buitenste ruit (positie 1), de binnenkant van de buitenste ruit (positie 2), de buitenkant van de binnenste ruit (positie 3) en de binnenkant van de binnenste ruit (positie 4).

Deze positie is niet willekeurig gekozen. Op positie 3 reflecteert de coating de warmtestraling vanuit de woning direct terug, nog voordat die warmte de spouw kan opwarmen. Bij zonwerend glas zit de coating soms op positie 2, zodat de zonwarmte al aan de buitenkant wordt tegengehouden.

## Welk gas zit er in de spouw van HR-glas?

Argon is veruit het meest gebruikte gas in HR-glas. De ruimte tussen de twee glasplaten heet de spouw: bij gewoon dubbelglas zit daar gewone lucht in, maar bij HR-glas is die lucht vervangen door een edelgas.

De [spouwbreedte en gasvulling](https://hrglas.be/techniek/spouw) hebben samen een meetbare invloed op de uiteindelijke isolatiewaarde. Bij de Belgische standaard spouwbreedte van 15 mm bereikt argongevuld glas een Ug-waarde van ongeveer 1,1 W/m²K.

### Wat is het verschil tussen argon en krypton in HR-glas?

Krypton isoleert nog iets beter dan argon, vooral bij smalle spouwen, maar het is 10 tot 20 keer duurder. Argon is een goedkoop en veelvoorkomend edelgas dat bij vrijwel alle HR++ en triple glas wordt toegepast. Het vulpercentage bij levering ligt typisch tussen 85 en 95 procent.

In de praktijk wordt krypton alleen toegepast bij speciale situaties, zoals monumentenglas met beperkte inbouwdiepte. Voor standaard woningramen biedt krypton bij gangbare spouwbreedtes nauwelijks meerwaarde ten opzichte van argon.

### Waarom isoleert edelgas beter dan lucht?

Argon en krypton zijn zwaardere gassen dan lucht, waardoor de moleculen trager bewegen en minder warmte overdragen. Warmte verplaatst zich op drie manieren: door straling, geleiding en convectie. De coating pakt de straling aan, maar het gas in de spouw remt de geleiding en convectie.

Bij [gewoon dubbelglas](https://hrglas.be/vergelijking/dubbel) met lucht in de spouw ontstaat bovendien meer convectie: de lucht gaat rondstromen en transporteert daarbij warmte van de warme naar de koude glasplaat. Zwaardere edelgassen dempen dit convectie-effect, waardoor minder warmte van binnen naar buiten stroomt.

## Wat doet de spacer in HR-glas?

De spacer houdt de twee glasplaten op de juiste afstand en zorgt ervoor dat de spouw luchtdicht blijft. Het is het randje dat u ziet wanneer u van opzij naar het glas kijkt.

Bij oudere dubbele beglazing is de spacer vaak van aluminium. Aluminium geleidt warmte echter zeer goed, waardoor er langs de glasrand een koudebrug ontstaat. Die koudebrug voelt u als een koud randje in de winter en kan leiden tot condensvorming.

### Wat is het verschil tussen een warm-edge en een aluminium spacer?

Een warm-edge spacer geleidt veel minder warmte dan een aluminium spacer, waardoor de glasrand warmer blijft. Modern HR-glas gebruikt zulke warm-edge spacers, gemaakt van kunststof of een combinatie van kunststof en roestvrij staal.

Het verschil is meetbaar. Met een aluminium spacer daalt de temperatuur aan de glasrand naar ongeveer 8 tot 10 graden Celsius bij vriesweer buiten. Een warm-edge spacer houdt de glasrand op 12 tot 14 graden. Die paar graden maken het verschil tussen een droog raam en condensvorming aan de binnenkant.

De overstap van aluminium naar warm-edge spacers verlaagt de U-waarde van het complete raam (Uw) met 0,1 tot 0,3 W/m²K. Dat lijkt weinig, maar bij een woning met veel ramen telt het verschil op.

## Welk onderdeel bepaalt de U-waarde van HR-glas het meest?

De low-E coating levert de grootste bijdrage aan de U-waarde van HR-glas, door warmtestraling te blokkeren. De isolatiewaarde van glas wordt uitgedrukt in de U-waarde, ook wel Ug-waarde genoemd. Hoe lager dit getal, hoe beter het glas isoleert. De [U-waarde van glas](https://hrglas.be/techniek/u-waarde) is het resultaat van hoe goed de coating, gasvulling en spacer samenwerken.

Elk element draagt bij aan het eindresultaat. De gasvulling vermindert warmtegeleiding en convectie in de spouw. De warm-edge spacer minimaliseert warmteverlies aan de glasrand. De onderstaande tabel toont hoe de drie elementen samen de U-waarde bepalen bij verschillende glastypen.

| Glastype       | Coating          | Gasvulling             | Spacer    | Ug-waarde       |
| -------------- | ---------------- | ---------------------- | --------- | --------------- |
| Oud dubbelglas | Geen             | Lucht                  | Aluminium | 2,7 - 3,3 W/m²K |
| HR-glas        | Standaard low-E  | Lucht of argon         | Aluminium | 1,7 - 2,0 W/m²K |
| HR++ glas      | Verbeterde low-E | Argon (85-95%)         | Warm-edge | 0,9 - 1,2 W/m²K |
| Triple glas    | 2x low-E coating | Argon in beide spouwen | Warm-edge | 0,5 - 0,9 W/m²K |

## Wat is het verschil in opbouw tussen HR-, HR++ en triple glas?

De benamingen HR, HR+ en HR++ verwijzen naar steeds betere uitvoeringen van dezelfde drie basiselementen. Elk type bouwt voort op de principes van coating, gas en spacer.

Standaard HR-glas heeft een eenvoudige low-E coating en vaak nog een aluminium spacer. Bij [HR++ glas](https://hrglas.be/soort) is de coating verbeterd, zit er argon in de spouw en wordt vrijwel altijd een warm-edge spacer toegepast. De beste HR++ varianten combineren een dubbele coating met een optimale gasmix en bereiken daarmee Ug-waarden tot 0,9 W/m²K.

[Triple glas](https://hrglas.be/soort/triple) voegt een derde glasplaat toe met een extra spouw. Beide spouwen zijn gevuld met argon en er zitten twee low-E coatings in het pakket. Door die extra laag bereikt triple glas Ug-waarden van 0,5 tot 0,9 W/m²K, ruim onder de Vlaamse EPB-eis van 1,10 W/m²K.

Het werkingsprincipe blijft bij alle glastypen identiek: de coating reflecteert warmtestraling, het gas remt geleiding en convectie, en de spacer voorkomt warmteverlies aan de rand. Alleen de uitvoering en het aantal lagen verschilt.
