# Welk onderhoud vragen HR-glas en kozijnen?

> **Kernpunten**
> - Goed onderhoud verlengt de levensduur van HR-glas, die gemiddeld 20 tot 30 jaar bedraagt.
> - Reinig HR-glas twee tot vier keer per jaar met lauwwarm water en een zachte doek, zonder schuurmiddelen.
> - Houten kozijnen vragen om de vier tot zes jaar een volledige schilderbeurt.
> - Smeer scharnieren en sluitwerk minimaal een keer per jaar met siliconenspray of fietsolie.
> - Gebruik geen hogedrukreiniger op kitranden en geen oplosmiddelen zoals aceton op PVC-kozijnen.

Hoogrendementsglas (HR-glas) zelf vraagt alleen twee tot vier poetsbeurten per jaar, terwijl sluitwerk, rubbers en kitranden een jaarlijkse controle nodig hebben. Hoeveel werk de kozijnen vragen, hangt af van het materiaal: hout krijgt om de vier tot zes jaar een schilderbeurt, PVC en aluminium vooral een reiniging. Zo haalt het glas makkelijker zijn levensduur van gemiddeld 20 tot 30 jaar.

## Waarom hebben HR-glas en kozijnen regelmatig onderhoud nodig?

Regelmatig onderhoud voorkomt dat kleine gebreken uitgroeien tot dure reparaties. HR-glas en kozijnen zijn ontworpen voor een lange gebruiksduur. De [technische levensduur van HR-glas](https://hrglas.be/basis/levensduur) bedraagt gemiddeld 20 tot 30 jaar, maar zonder onderhoud kunnen problemen al eerder optreden.

Een loslatende kitrand die op tijd wordt hersteld, kost een fractie van wat een volledige glasvervanging kost. Daarnaast blijven goed onderhouden ramen beter functioneren: ze sluiten vlot, isoleren optimaal en zien er verzorgd uit.

Onderhoud is ook een voorwaarde voor garantie. Fabrikanten kunnen claims afwijzen als blijkt dat basisonderhoud verwaarloosd is. Investeer dus enkele uren per jaar in nazicht en u profiteert veel langer van uw ramen.

## Hoeveel onderhoud vraagt HR-glas zelf?

HR-glas zelf vraagt weinig onderhoud, maar bij het reinigen zijn er wel aandachtspunten om schade aan de coating te voorkomen.

### Welke reinigingsmiddelen zijn veilig voor HR-coating?

Lauwwarm water met een druppel afwasmiddel en een zachte doek of spons is veilig voor HR-glas. De coating van HR-glas zit aan de binnenzijde van de spouw en is dus beschermd. Toch is het verstandig om geen agressieve schoonmaakmiddelen te gebruiken op de buitenzijde van het glas.

Vermijd schurende sponzen, schuurmiddelen en producten met oplosmiddelen. Na het wassen spoelt u het glas af met schoon water en droogt u het met een pluisvrije doek of een raamwisser.

### Hoe vaak moet HR-glas gereinigd worden?

Voor de meeste woningen volstaat het om de ramen twee tot vier keer per jaar te reinigen. Woningen aan drukke wegen of in gebieden met veel pollen kunnen vaker reiniging nodig hebben.

#### Op welke momenten wordt HR-glas het best gereinigd?

De belangrijkste momenten zijn na de winter, wanneer zout en vuil van straten zich hebben opgehoopt, en na het pollenseizoen in de lente. Een extra beurt in het najaar maakt het beeld compleet.

## Welk kozijnmateriaal vraagt het meeste onderhoud?

Hout vraagt het meeste werk, PVC en aluminium zijn onderhoudsarmer maar niet onderhoudsvrij. Elk kozijnmateriaal heeft eigen onderhoudseisen.

### Hoe vaak moeten houten kozijnen geschilderd of gebeitst worden?

Houten kozijnen vragen om de vier tot zes jaar een volledige schilderbeurt, en gebeitste kozijnen om de drie tot vijf jaar een nieuwe laag beits. Hout is een natuurlijk materiaal dat bescherming nodig heeft tegen de elementen. [Kozijnen van hout](https://hrglas.be/kozijn/materiaal/hout) zijn esthetisch aantrekkelijk maar vergen regelmatig schilderwerk om het hout te beschermen tegen vocht, UV-straling en temperatuurwisselingen.

Controleer jaarlijks op bladderende verf, scheuren en houtrot. Kleine beschadigingen kunt u direct bijwerken met een primer en een nieuwe verflaag. Het ritme van die schilderbeurt hangt af van de blootstelling aan zon en regen. Zuidgevels slijten veelal sneller dan noordgevels.

Controleer bij gebeitste kozijnen de beitslaag jaarlijks.

### Welk onderhoud vragen PVC-kozijnen?

PVC-kozijnen vragen vooral een reiniging, minimaal twee keer per jaar met lauwwarm water en een mild schoonmaakmiddel. PVC is een kunststof die bestand is tegen vocht en rot. [PVC-kozijnen](https://hrglas.be/kozijn/materiaal/kunststof) zijn onderhoudsarm maar niet onderhoudsvrij, want het materiaal kan na jarenlange blootstelling aan UV-straling verkleuren of verbleken.

Gebruik nooit schurende middelen of oplosmiddelen zoals aceton, want die tasten het oppervlak aan. Voor hardnekkige vlekken bestaan speciale PVC-reinigers.

Bij witte kozijnen die licht vergeeld zijn, kan een PVC-opfrisser het oppervlak verbeteren. Dit is echter cosmetisch en verhelpt geen structurele slijtage.

### Welk onderhoud vragen aluminium kozijnen?

Aluminium kozijnen vragen een reiniging een tot twee keer per jaar met lauwwarm water en een neutrale zeep, en een controle of de coating intact is. Aluminium combineert sterkte met een laag gewicht. [Aluminium kozijnen](https://hrglas.be/kozijn/materiaal/aluminium) zijn het meest onderhoudsarm dankzij hun beschermende laag, meestal een anodiseerlaag of poedercoating.

Vermijd agressieve reinigingsmiddelen en schurende materialen. Beschadigingen of blaarvorming van de coating kunnen wijzen op slijtage.

Bij gelakt aluminium kunt u kleine krasjes bijwerken met een lakstift van de fabrikant. Grote beschadigingen vragen om professioneel herstel.

## Welke bewegende delen en afdichtingen van ramen vragen onderhoud?

Scharnieren, sluitwerk, handgrepen en rubberafdichtingen hebben naast glas en kozijnen onderhoud nodig om soepel te blijven functioneren.

### Hoe vaak moeten scharnieren en sluitwerk gesmeerd worden?

Smeer scharnieren, sluitnokken en andere bewegende delen minimaal een keer per jaar. Gebruik een druppel siliconenspray of fietsolie en vermijd vette oliën die stof aantrekken.

Test na het smeren of het raam soepel opent en sluit. Piepende of stroeve scharnieren zijn een teken dat smering nodig is. Als smeren niet helpt, kan het scharnier versleten zijn en is vervanging nodig.

Handgrepen en sluitingen controleert u tegelijkertijd. Zit een schroef los, draai die dan aan. Een handgreep die niet goed pakt, maakt het raam moeilijker te bedienen en kan het slot beschadigen.

### Hoe vaak moeten rubberafdichtingen gecontroleerd worden?

Controleer de rubberafdichtingen rond het glas en tussen kozijn en vleugel jaarlijks op zichtbare slijtage. Ze zijn essentieel voor lucht- en waterdichtheid. Deze rubbers kunnen na verloop van tijd verharden, krimpen of scheuren.

Druk voorzichtig op het rubber: het moet soepel zijn en terugveren. Verhard of beschadigd rubber laat u het beste vervangen door een vakman.

Bij lichte verkleuring of oppervlakkige vervuiling volstaat reinigen met lauwwarm water. Gebruik geen vet of olie op rubbers, want dat kan ze op termijn aantasten.

## Welke onderdelen van ramen worden vaak vergeten bij onderhoud?

De ventilatieroosters en de kitranden worden vaak vergeten bij onderhoud.

### Hoe vaak moeten de filters van ventilatieroosters gereinigd worden?

De filters van ventilatieroosters moeten minstens twee keer per jaar gereinigd worden. Verse lucht in huis is afhankelijk van goed functionerende ventilatie. [Ventilatieroosters in het raamprofiel](https://hrglas.be/combinatie/ventilatie/rooster) zitten vaak in of boven het raamkozijn en zorgen voor de toevoer van verse lucht, maar de filters kunnen verstopt raken met stof en pollen.

Haal daarvoor het filterrooster eruit, klop het uit of zuig het af en spoel het eventueel af onder de kraan. Laat het volledig drogen voor u het terugplaatst. Bij vraaggestuurde roosters met sensoren controleert u of de sensor schoon is.

### Hoe vaak moeten kitranden geïnspecteerd worden?

Kitranden moeten jaarlijks geïnspecteerd worden op scheurtjes, verkleuring en loslatende randen. De kitranden rond het glas vormen de lucht- en waterdichte afdichting tussen glas en kozijn. Kitranden hebben een levensduur van 15 tot 25 jaar, afhankelijk van type en blootstelling.

Kleine scheurtjes in de buitenkit kunt u tijdelijk repareren met een kitpistool en neutrale, UV-bestendige siliconenkit, maar bij structurele slijtage is volledige [vervanging van de kitranden](https://hrglas.be/proces/kit-vervangen) aan de orde. Loslatende kit is een teken dat de afdichting faalt en actie nodig is.

## Wat controleert u bij het seizoensnazicht van HR-glas en kozijnen?

Bij het seizoensnazicht controleert u na de winter het glas, de kitranden, de afvoergaatjes en condensatie, en na de zomer de verflaag, PVC-verkleuring, rubberafdichtingen en bewegende delen. Een gestructureerde controle na de winter en na de zomer helpt om problemen vroegtijdig te signaleren. Het halfjaarlijkse nazicht telt 8 controles: 4 na de winter en 4 na de zomer.

Het nazicht na de winter valt in maart of april. De onderstaande lijst bevat 4 controles bij het onderhoud van HR-glas en kozijnen na de winter.

- **Glas**: Controleer op barsten of beschadigingen door vorst.
- **Kitranden**: Inspecteer op scheuren door temperatuurwisselingen.
- **Afvoergaatjes**: Controleer of de afvoergaatjes in het kozijn niet verstopt zijn door vuil.
- **Condensatie**: Let op [condens tussen de glasplaten](https://hrglas.be/probleem/condens), want dit wijst op een falende randafdichting.

Het nazicht na de zomer valt in september of oktober. De onderstaande lijst bevat 4 controles bij het onderhoud van kozijnen na de zomer.

- **Verflaag houten kozijnen**: Controleer op bladderende verf door UV-blootstelling.
- **PVC-verkleuring**: Inspecteer witte kozijnen op vergeling.
- **Rubberafdichtingen**: Controleer op uitdroging door warmte.
- **Bewegende delen**: Test of scharnieren en sluitwerk nog soepel werken.

## Welke fouten veroorzaken schade bij het onderhoud van ramen?

Een hogedrukreiniger op kitranden, schurende sponzen op glas en oplosmiddelen op PVC horen bij de 6 meest gemaakte fouten bij raamonderhoud. Goed bedoeld onderhoud kan schade veroorzaken als u de verkeerde middelen of methodes gebruikt. De onderstaande lijst bevat 6 fouten bij het onderhoud van ramen met HR-glas.

- **Hogedrukreiniger op kitranden**: De waterstraal kan de kit lostrekken en beschadigen.
- **Schurende sponzen op glas**: Krasjes in het glas zijn permanent en niet te herstellen.
- **Oplosmiddelen op PVC**: Aceton en vergelijkbare middelen tasten het oppervlak aan.
- **Vette olie in scharnieren**: Trekt stof aan en vormt een kleverige massa.
- **Vet of olie op rubbers**: Kan het rubber op termijn aantasten en poreus maken.
- **Hard dichtslaan van ramen**: Veroorzaakt slijtage aan scharnieren en sluitwerk en kan het glas beschadigen.

Neem bij twijfel contact op met uw schrijnwerker of de fabrikant van uw kozijnen. Zij kunnen adviseren welke producten en methodes geschikt zijn voor uw specifieke situatie.
