Gehard HR-glas: wanneer is het verplicht?

Gehard glas is op bepaalde plekken in een woning wettelijk verplicht. Veel woningeigenaren weten niet precies wanneer het moet en wat het verschil is met gelamineerd glas. Dit artikel legt de Belgische normen helder uit en verduidelijkt een cruciaal onderscheid: gehard glas biedt scherfveiligheid, maar geen doorvalbescherming. Na het lezen weet u precies wanneer gehard HR-glas nodig is en wanneer een ander glastype de juiste keuze is.

Wat is gehard glas en hoe breekt het?

Gehard glas is een veiligheidsglas dat een speciale warmtebehandeling heeft ondergaan. Door dit proces wordt het glas vier tot vijf keer sterker dan gewoon floatglas van dezelfde dikte. Het belangrijkste kenmerk zit echter niet in de sterkte, maar in de manier waarop het breekt.

Het thermische hardingsproces

Bij de productie wordt het glas verhit tot ongeveer 620°C en vervolgens snel afgekoeld met luchtstromen. Dit proces heet thermisch harden en staat ook bekend als ESG (Einscheibensicherheitsglas). Door de snelle afkoeling ontstaat er spanning in het glas: de buitenlaag is onder druk gezet, terwijl de kern onder trek staat.

Deze spanningsverdeling maakt het glas veel sterker tegen klappen en stoten. Een nadeel is dat gehard glas niet meer op maat gesneden of geboord kan worden na het hardingsproces. Alle bewerkingen moeten vooraf gebeuren.

Breekpatroon: kleine brokjes in plaats van scherpe scherven

Wanneer gehard glas breekt, valt het uiteen in duizenden kleine, stompe brokjes. Dit breekpatroon is fundamenteel anders dan bij gewoon glas, dat in grote scherpe scherven uiteenvalt. De kleine brokjes veroorzaken minder ernstige snijwonden bij contact.

Dit breekgedrag maakt gehard glas geschikt voor toepassingen waar mensen tegen het glas kunnen vallen of waar het glas kan breken door impact. Het biedt scherfveiligheid, wat betekent dat de kans op ernstige verwondingen door glasscherven kleiner is.

Wanneer is gehard glas verplicht in België?

België hanteert de norm NBN S 23-002 voor veiligheidsbeglazing in gebouwen. Deze norm bepaalt wanneer veiligheidsglas verplicht is en welk type voldoet. Voor woningen en kantoren geldt Categorie A, met specifieke eisen afhankelijk van de situatie.

NBN S 23-002 Categorie A: woningen en kantoren

De Belgische norm deelt gebouwen in categorieën in op basis van risico. Categorie A omvat woningen, kantoren en vergelijkbare gebouwen met beperkt publiek. Voor veiligheidseisen bij zakelijke gebouwen gelden strengere regels onder Categorie B.

Binnen Categorie A is gehard glas van minimaal 4 mm verplicht bij bepaalde risicosituaties. De norm kijkt naar de kans dat iemand tegen het glas valt of loopt en naar de mogelijke gevolgen. Meer informatie over de technische achtergrond vindt u bij de pagina over glasveiligheid.

Glasdeuren en lage borstweringen

Gehard glas is verplicht bij glazen deuren die volledig uit glas bestaan. Ook bij ramen met een onderrand lager dan 90 cm boven de vloer is veiligheidsglas vereist wanneer er valgevaar bestaat. Dit geldt bijvoorbeeld voor ramen naast een trap of bij een balkon.

Bij douchecabines en badkamerwanden is gehard glas eveneens de standaard. Hier combineert het de scherfveiligheid met weerstand tegen temperatuurschommelingen, wat bij badkamertoepassingen relevant is.

Belgische regels vs. Nederlandse regels

Een belangrijk verschil met Nederland betreft inbraakwering. In Nederland is bij nieuwbouw veiligheidsglas met inbraakwerendheidsklasse P4A verplicht voor begane grondramen. België kent geen vergelijkbare wettelijke verplichting voor inbraakwerend glas bij woningen.

Dit betekent dat u in België vrij bent om zelf te bepalen of u inbraakwerend glas wilt. De keuze is dan gebaseerd op uw persoonlijke risico-inschatting en niet op een wettelijke eis.

Wat gehard glas niet kan: doorvalbescherming

Ondanks de naam veiligheidsglas biedt gehard glas geen doorvalbescherming. Dit is een cruciaal onderscheid dat vaak voor verwarring zorgt. Gehard glas beschermt tegen verwondingen door scherven, maar voorkomt niet dat iemand door het glas valt wanneer het breekt.

Het verschil tussen scherfveiligheid en doorvalbeveiliging

Scherfveiligheid betekent dat het glas bij breuk uiteenvalt in kleine brokjes die minder letsel veroorzaken. Het glas is en blijft echter gebroken: er zit geen barrière meer. Bij doorvalbeveiliging blijft het glas als geheel intact, ook na breuk, en voorkomt het dat iemand erdoorheen valt.

Gehard glas valt in de EN 12600 classificatie onder klasse 1C. Dit bevestigt de scherfveiligheid, maar niet de doorvalbestendigheid. Voor situaties waar iemand door het glas kan vallen, zoals bij een balkonborstwering of een glazen balustrade, volstaat gehard glas niet.

Wanneer gelamineerd glas nodig is

Voor doorvalbescherming is gelamineerd glas noodzakelijk. Dit glastype bestaat uit twee of meer glasplaten verbonden door een PVB-folie. Bij breuk blijven de glasscherven aan de folie kleven en vormt het glas nog steeds een barrière.

Gelamineerd glas valt onder EN 12600 klasse 1B1, wat zowel scherfveiligheid als doorvalbestendigheid bevestigt. Bij balkons, galerijen en glazen balustrades schrijft de Belgische norm daarom gelamineerd glas voor, niet gehard glas.

Gehard glas combineren met HR-coating

Gehard glas is volledig combineerbaar met HR-coating in een isolatieglaseenheid. De low-E coating wordt aangebracht voordat het glas wordt gehard. Na het hardingsproces wordt het glas verwerkt tot een dubbelglas- of tripleglaspot met dezelfde isolatiewaarden als standaard HR-glas.

Toepassingen in de praktijk

Gehard HR-glas wordt toegepast bij glazen deuren met isolatiewaarde, bij ramen met lage borstweringen in verwarmde ruimtes en bij doucheafscheidingen in badkamers met vloerverwarming. De combinatie biedt zowel thermische isolatie als scherfveiligheid in een product.

In een isolatieglaseenheid wordt doorgaans de binnenste ruit gehard wanneer er risico op menselijk contact bestaat. De buitenste ruit kan standaard floatglas zijn, tenzij er ook daar een reden voor veiligheidsglas bestaat.

Prijsindicatie en meerprijs

Gehard HR-glas kost tussen €150 en €250 per vierkante meter, inclusief plaatsing en exclusief BTW. Dit betekent een meerprijs van circa €30 tot €60 per vierkante meter boven standaard HR++ glas. Ter vergelijking: standaard HR++ glas kost €110 tot €160 per vierkante meter.

De meerprijs varieert afhankelijk van de glasdikte en de configuratie van de isolatieglaseenheid. Bij grotere oppervlakken en hogere aantallen daalt de relatieve meerprijs. Voor een vollediger beeld van alle glassoorten en hun prijzen kunt u de kostenpagina raadplegen.