# Hoe berekent u de U-waarde van glas?

> **Kernpunten**
> - De Ug-waarde is geen meting maar een berekening volgens de Europese norm EN 673 onder vaste condities.
> - De emissiviteit van de coating is de grootste hefboom op de Ug-waarde van HR-glas.
> - De Uw-waarde wordt berekend volgens EN ISO 10077-1 en combineert glas, kozijn en glasrandaansluiting.
> - HR++ glas in een PVC-kozijn haalt in het rekenvoorbeeld een Uw van 1,25 W/m²K, ruim binnen de eis voor energieprestatie en binnenklimaat (EPB).
> - Glasfabrikanten zoals AGC bieden online configuratietools aan om glasopbouwen zelf te vergelijken, bij AGC gratis na registratie.

De U-waarde van glas berekent u volgens twee Europese normen: EN 673 voor de Ug-waarde van het glas alleen en EN ISO 10077-1 voor de Uw-waarde van het volledige raam. De uitkomst hangt het sterkst af van de emissiviteit van de coating, naast de spouwbreedte, het vulgas en de glasdikte. Een standaardraam van 1,5 m² met HR++ hoogrendementsglas en een PVC-kozijn komt zo uit op een Uw-waarde van 1,25 W/m²K.

## Hoe wordt de Ug-waarde berekend?

De Ug-waarde, die aangeeft hoeveel warmte er door het glas zelf ontsnapt, komt niet uit een meting in een laboratorium maar uit een gestandaardiseerde berekening die in heel Europa identiek wordt toegepast.

### Wat schrijft de norm EN 673 voor?

EN 673 is de Europese norm die voorschrijft hoe de Ug-waarde van isolatieglas berekend moet worden. De norm definieert vaste omstandigheden: een temperatuurverschil van 15 K over de beglazing, een gemiddelde glastemperatuur van 10°C en vaste warmteovergangscoëfficiënten aan de binnen- en buitenzijde. Onder die condities berekent de norm hoeveel watt per vierkante meter per graad temperatuurverschil (W/m²K) door het glas stroomt.

De berekening combineert drie vormen van warmtetransport: geleiding door het glas zelf, convectie in de spouw en straling tussen de glasoppervlakken. Bij HR-glas is de stralingscomponent het belangrijkst, omdat de low-E coating deze drastisch vermindert.

### Welke parameters bepalen de berekende Ug-waarde?

De Ug-waarde volgt uit vier parameters van de glasopbouw: de spouwbreedte, het vulgas, de emissiviteit van de coating en de glasdikte. De [breedte van de spouw](https://hrglas.be/techniek/spouw) bepaalt samen met het vulgas hoe goed convectie wordt onderdrukt. De [coating op het HR-glas](https://hrglas.be/techniek/coating) verlaagt de emissiviteit en daarmee de warmtestraling. De onderstaande tabel toont de voornaamste parameters en hun typische waarden voor HR++ glas.

| Parameter            | Symbool | Typische waarde HR++ | Effect op Ug |
| -------------------- | ------- | -------------------- | ------------ |
| Glasdikte per blad   | d       | 4 mm                 | Minimaal     |
| Spouwbreedte         | s       | 15-16 mm             | Significant  |
| Gasvulling           | -       | Argon (90%)          | Significant  |
| Emissiviteit coating | εn      | 0,01-0,03            | Zeer groot   |

#### Welke parameter heeft het grootste effect op de Ug-waarde?

De emissiviteit van de coating is de grootste hefboom. Een magnetroncoating met emissiviteit 0,01 presteert merkbaar beter dan een coating met emissiviteit 0,03, ook al klinkt het verschil klein.

### Komt de berekende Ug-waarde overeen met de werkelijke prestatie?

Nee, de berekende Ug-waarde is een vergelijkingsgetal, geen exacte voorspelling van uw energieverbruik. EN 673 berekent de Ug onder gestandaardiseerde laboratoriumcondities. In de praktijk wijkt de werkelijke prestatie af door variabele factoren zoals de werkelijke binnen- en buitentemperatuur, wind, zonnestraling en de oriëntatie van het raam.

Die afwijking kan zowel gunstig als ongunstig uitpakken. Op een windstille dag presteert het glas beter dan de norm voorspelt. Bij harde wind en extreme koude kan het warmteverlies hoger liggen.

## Hoe wordt de Uw-waarde berekend?

De Uw-waarde wordt berekend uit drie delen van het volledige raam: het glas, het kozijn en de aansluiting daartussen. Deze waarde is altijd hoger (dus slechter) dan de Ug-waarde, omdat het kozijn en de glasrand extra warmteverliezen toevoegen.

### Welke formule gebruikt EN ISO 10077-1 voor de Uw-waarde?

De Europese norm EN ISO 10077-1 berekent de Uw-waarde met deze vereenvoudigde formule:

**Uw = (Ag × Ug + Af × Uf + lg × ψ) / (Ag + Af)**

Hierin staat Ag voor het glasoppervlak (m²), Ug voor de U-waarde van het glas (W/m²K), Af voor het kozijnoppervlak (m²), Uf voor de U-waarde van het kozijn (W/m²K), lg voor de glasomtrek (m) en ψ (psi) voor de lineaire warmtedoorgangscoëfficiënt van de glasrand (W/mK).

Elk [kozijnmateriaal](https://hrglas.be/kozijn/materiaal) heeft een eigen Uf-waarde. PVC-kozijnen scoren doorgaans 1,2 tot 1,4 W/m²K, aluminium kozijnen met thermische onderbreking 1,8 tot 2,5 W/m²K en houten kozijnen 1,4 tot 1,8 W/m²K.

### Welke Uw-waarde haalt HR++ glas in een PVC-kozijn?

Een raam met HR++ glas en een PVC-kozijn haalt in dit rekenvoorbeeld een Uw-waarde van 1,25 W/m²K. Neem een standaardraam van 1,5 m² totaaloppervlak met 1,2 m² glas en 0,3 m² kozijn. De glasomtrek bedraagt 4,4 meter. Het HR++ glas heeft een Ug van 1,1 W/m²K, het PVC-kozijn een Uf van 1,3 W/m²K en de warm-edge spacer een ψ van 0,039 W/mK.

De berekening verloopt als volgt:

Uw = (1,2 × 1,1 + 0,3 × 1,3 + 4,4 × 0,039) / (1,2 + 0,3)

Uw = (1,32 + 0,39 + 0,17) / 1,5

Uw = 1,88 / 1,5

Uw = 1,25 W/m²K

Dit raam voldoet aan de EPB-eis van Uw ≤ 1,50 W/m²K. Had u een aluminium spacer (ψ = 0,076) gebruikt in plaats van warm-edge, dan zou de Uw stijgen naar 1,36 W/m²K. De spacerkeuze maakt dus meetbaar verschil.

## Welke fabrikanttools berekenen de U-waarde van glas?

Glasfabrikanten zoals AGC bieden op hun website een online configuratietool aan waarmee u een glasopbouw samenstelt en de berekende U-waarde direct ziet. Bij AGC heet die tool de Glass Configurator, die na registratie gratis te gebruiken is. U hoeft de berekening dan niet zelf uit te voeren.

### Wat berekent een configuratietool van een glasfabrikant?

Een configuratietool van een glasfabrikant berekent de Ug-waarde van de glasopbouw die u kiest, met de glasdiktes, de coating en de gasvulling. Naast de Ug-waarde toont zo'n tool meestal ook de lichttransmissie (Lt) en de zontoetredingsfactor (g-waarde).

De tool is vooral nuttig om te zien hoe verschillende combinaties van coating, spouwbreedte en gasvulling de prestatie beïnvloeden. Voor verdere productinformatie over [AGC Glass Europe](https://hrglas.be/fabrikant/agc) kunt u ook de fabrikantpagina op deze site raadplegen.

### Waar vindt u informatie over de rekentools van Pilkington en Guardian Glass?

Informatie over de rekentools van [Pilkington](https://hrglas.be/fabrikant/pilkington) en [Guardian Glass](https://hrglas.be/fabrikant/guardian) staat op de websites van die fabrikanten zelf, net als de vraag of u zich voor een tool moet registreren. Pilkington biedt Spectrum aan, een rekenprogramma voor enkel glas en isolatieglas dat onder meer de licht- en zontoetredingseigenschappen, de Ug-waarde en de geluidsisolatie berekent; voor het gebruik vraagt u toegang aan. De namen en de functies van zulke tools kunnen veranderen, dus de website van de fabrikant geeft de actuele stand.

## Hoe controleert u een glasofferte met U-waarden?

Een goede offerte vermeldt minimaal de Ug-waarde van het glas en bij volledige raamvervanging ook de Uw-waarde van het complete raam.

Controleer of de opgegeven waarden realistisch zijn. HR++ glas scoort typisch een Ug van 0,9 tot 1,2 W/m²K. Een offerte die Ug 0,7 claimt voor standaard dubbelglas is verdacht, tenzij het gaat om premium glas met dubbele coating en gasmix.

Vergelijk appels met appels: een offerte met alleen de Ug-waarde lijkt beter dan een offerte met de Uw-waarde, maar zegt niets over het kozijn. Voor een eerlijke vergelijking hebt u dezelfde maatstaf nodig. Meer informatie over het vergelijken van glasoffertes vindt u in onze uitleg over [glasoffertes vergelijken op U-waarde](https://hrglas.be/offerte/vergelijken).

Let ook op de verhouding tussen de U-waarde en de [prijs van HR-glas per vierkante meter](https://hrglas.be/kosten/per-m2). Een iets hogere Ug-waarde (bijvoorbeeld 1,1 in plaats van 1,0) scheelt slechts enkele euro's per jaar aan stookkosten, maar kan tientallen euro's per vierkante meter schelen in aanschafprijs. De goedkoopste offerte is niet altijd de beste keuze, maar de duurste ook niet.
